W kolejnym odcinku „Sylwetek” ludzi związanych ze Swarzędzem chcę przedstawić naszym Czytelnikom osobę, której w zasadzie przedstawiać nie trzeba. Pani Odona Sadowska-Gołaska była związana zawodowo z naszym miastem przez 38 lat, z tego przez 36 na stanowisku dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej.
Odona Sadowska-Gołaska
Nasza bohaterka jest z urodzenia poznanianką, jak wielu swarzędzan, ale z wyboru swarzędzanką. Po ukończeniu w roku 1973 studiów psychologicznych na UAM w Poznaniu rozpoczęła swą pierwszą pracę psychologa szkolnego w Szkole Podstawowej nr 2. Na marginesie; wybór kierunku studiów też nie był przypadkowy, w najbliższej rodzinie Pani Dyrektor była osoba niepełnosprawna i pewnie stąd wrażliwość na problemy ludzi słabszych. Już w czasie studiów przyszła Pani Dyrektor pracowała z młodzieżą upośledzoną w stopniu głębszym; w tamtym czasie wykluczoną z systemu oświaty. Były to zresztą czasy, kiedy często ucznia, który nie dawał sobie rady z materiałem nauczania, „dziwnego”, nazywało się „osłem” i zostawiało na drugi rok w tej samej klasie. Dziś rzecz nie do pomyślenia, ale wtedy myślenie społeczne było zupełnie inne.
Mimo formalnego przypisania do SP 2 nasza bohaterka, będąc jedynym psychologiem w gminie, sprawowała opiekę psychologiczną nad uczniami wszystkich szkół w mieście i gminie Swarzędz. Gdy w 1975 roku utworzono w naszym mieście Poradnię Wychowawczo-Zawodową, jej dyrekcję powierzono właśnie Pani Odonie. Była najmłodszym dyrektorem tego typu placówki w Wielkopolsce, a pewnie i w kraju. Stawianie na młodych nie jest więc wyłącznie znakiem naszych czasów… Kiedyś też potrafiono to robić. Wybór okazał się strzałem w przysłowiową dziesiątkę, 36 lat znakomitego kierowania placówką jest tego najlepszym potwierdzeniem. Objęcie nowej placówki zwiększyło możliwości „wgryzania się” w bardzo specyficzne środowisko swarzędzkie. Z jednej strony bogaci stolarze, tapicerzy (okres niebywałej prosperity sektora prywatnego), z drugiej biedniejsza część mieszkańców starego Swarzędza a do tego dynamicznie rozwijająca się Spółdzielnia Mieszkaniowa z tysiącami nowych mieszkańców. W takim tyglu musiały rodzić się konflikty; ich słabnące echo pokutuje zresztą do dziś. Z biegiem lat dochodziło jednak do coraz większej integracji środowiska. Wszystko to znajdowało odbicie w problemach „klientów” Poradni.
W marcu 1980 roku Pani Dyrektor ostatecznie związała się z naszym miastem na dobre i na złe, zamieszkując w zasobach Spółdzielni. Tu rosły i wychowały się Jej córki, z których starsza, idąc śladami mamy, została psychologiem i pracuje w naszej Poradni. Tu znaleźli miejsce ostatniego spoczynku mąż, matka i brat Pani Dyrektor…
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, którą kierowała Pani Odona, pracuje na rzecz dzieci i młodzieży, ich rodziców i nauczycieli. Można w niej uzyskać pomoc logopedy, psychologa, pedagoga, doradcy zawodowego. Szczególną opieką Poradnia otacza dzieci i młodzież o tzw. specjalnych potrzebach edukacyjnych. Aktualnie przepisy klasyfikują aż 13 grup takich dzieci; np. dzieci ze środowisk ubogich i zaniedbanych, z niepełnosprawnością wzroku, słuchu, z dysleksją, autyzmem, dzieci zdolne, dzieci mniejszości narodowych, dzieci powracające z zagranicznych systemów edukacyjnych i inne. Poradnia wydaje opinie w sprawach istotnych dla dalszego rozwoju podopiecznych, np. w sprawach przyspieszenia lub odroczenia obowiązku szkolnego, objęcia uczniów indywidualnym tokiem nauki, wskazujące drogę kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych lub chorych. Poradnia oferuje szeroki wachlarz pomocy dla dzieci, rodziców i nauczycieli. A wszystko po to, by jak najmniej było ludzi wykluczonych, pozostawionych sam na sam z ich problemami i kłopotami. W ofercie Poradni jest m.in. psychoterapia, terapia rodzin, szkoła dla rodziców, warsztaty i grupy wsparcia dla nauczycieli, warsztaty aktywizacji zawodowej i wiele innych. Placówka szczególnie blisko współpracuje ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Dzieci Specjalnej Troski im. Leszka Grajka oraz Ośrodkiem Pomocy Społecznej.
Swarzędzka Poradnia jest największą w województwie wielkopolskim, posiada 4 filie i obsługuje 6 gmin. Cały ten ogrom zadań realizuje dwudziestka pracowników, z czego aż piętnaścioro ma tytuł zawodowy nauczyciela dyplomowanego, a więc najwyższy w naszej oświacie. Praca Poradni była wielokrotnie nagradzana, Pani Dyrektor w swej karierze zawodowej otrzymała dwie nagrody Ministra Edukacji, medal Komisji Edukacji Narodowej, nagrody Kuratora Oświaty i wiele innych. Pracownicy również byli wielokrotnie nagradzani prze resort edukacji.
Największą nagrodą dla Pani Odony jest jednak wdzięczność podopiecznych; skromnie oblicza, że przez Jej ręce przewinęło się ponad 4 tysiące osób. To cztery tysiące wyprostowanych ludzkich życiorysów, rozwiązanych choćby w części problemów, to uśmiech na twarzach wielu osób na widok Pani Dyrektor. Nie sposób zapamiętać wszystkich podopiecznych z kilkudziesięciu lat, więc pani Odona wyznaje prostą zasadę – uśmiecha się do tych, którzy uśmiechają się do Niej, bo to na pewno ludzie, z którymi zetknęła się podczas swej pracy zawodowej i społecznej!
Trzeba jednak zauważyć, że praca w Poradni do najłatwiejszych nie należy; zawsze może znaleźć się grupa osób niezadowolonych np. z wydanego orzeczenia, której zachowania nie da się przewidzieć (orzeczenia wydawane przez Poradnię są, w rozumieniu prawa, decyzjami administracyjnymi zależnymi od spełnienia wymogów kodeksu postępowania administracyjnego). Ten rodzaj pracy niesie ze sobą pewne zagrożenia dla pracowników, stąd dodatki za pracę trudną i monitoring placówki. Bez przyczyny się tego nie robi…
Pani Dyrektor szczególnie podkreśla bardzo dobrą współpracę ze Spółdzielnią Mieszkaniową, efektem tej współpracy była zdecydowana poprawa warunków lokalowych w 1991 roku, kiedy to Poradnia została przeniesiona do pomieszczeń przy Szkole Podstawowej nr 4. Odchodząc na emeryturę Pani Dyrektor bynajmniej nie żegna się z zawodem, to nie byłoby możliwe! Będzie szkolić nowe kadry na studiach podyplomowych w WSHiD w Poznaniu. Znajdzie jednak więcej czasu na hobby: podróże, naukę kolejnych języków obcych (najbliższy na celowniku – hiszpański) czy na ukochane malarstwo.
Naszych Czytelników zainteresowanych innymi informacjami na temat Poradni odsyłam do jej strony internetowej pod adresem www.pppswarzedz.pl. Ta strona działa od roku 2004!
Piotr Osiewicz