W stałym już cyklu pod powyższym tytułem prezentujemy sylwetki Swarzędzan, którzy w sposób niezwykły przyczynili się do funkcjonowania i rozwoju kultury naszego miasta czy też regionu. Takim człowiekiem był właśnie:
\r\n
\r\n
![\"\"](\"http://www.sm-swarzedz.pl/upload/articles/sylwetki_swarzedzan/dytkiewicz_adam.jpg\")
\r\n
\r\n
\r\n
mgr Adam Dytkiewicz
\r\n
\r\n
Adam Dytkiewicz nie był rodowitym swarzędzaninem, a jednak lata spędzone w Swarzędzu należały do najbardziej intensywnych w jego pracy zawodowej i społecznej. Cechował go bardzo szeroki krąg zainteresowań począwszy od przyrody, geografii poprzez historię, kronikarstwo, aż do twórczego regionalizmu.
\r\n
\r\nUrodził się w Mogilnie w roku 1908. Pochodził z rodziny o silnych tradycjach patriotycznych. Ojciec z zawodu był listonoszem, mama zaś pracowała na zamku kórnickim, jako bliska pomoc Hrabiny Działyńskiej. Rodzice Adama kilkakrotnie zmieniali miejsce zamieszkania. Było nim więc: Trzemeszno, Mogilno, Miejska Górka koło Rawicza i wreszcie Swarzędz.
\r\n
\r\nNa późniejsze zainteresowania Adama największy wpływ wywarła prawdziwie sielska atmosfera rodzinna w Mogilnie. Tam właśnie ojciec Adama nabył pokaźną nieruchomość, w skład której wchodziły: las, staw, ogród i dom. Tam też na świat przyszło rodzeństwo Adama tj. trzech braci, którzy w wieku dojrzałym okazali się wielkimi patriotami, sportowcami, a jeden z nich – Stefan - opublikował pracę pt. „Swarzędz - miasto stolarzy”. Wszyscy trzej bracia Adama zginęli tragicznie w latach II wojny światowej. Do pełnego składu rodzeństwa należała wreszcie jedyna siostra Helena, która już jako 16-letnia dziewczyna zmarła w latach I wojny światowej na słynną grypę „hiszpankę”.
\r\n
\r\n
Zmiana zamieszkania państwa Dytkiewiczów z Miejskiej Górki na Swarzędz spowodowana została awansem ojca Adama - dotychczasowego listonosza - na stanowisko Naczelnika Poczty w Swarzędzu. Na początek rodzina zamieszkała w budynku poczty przy ul. Piaski, a następnie przeniosła się do nieruchomości przy ul. Krętej.
\r\n
\r\nAdam Dytkiewicz, już jako dojrzały chłopak, opuścił Swarzędz i udał się do Czarnkowa, gdzie wstąpił do seminarium nauczycielskiego. Ukończenie seminarium wiązało się z nakazem pracy w oświacie. Dla Adama oznaczało to wyjazd na Śląsk. Początkowo do Bytkowa, a następnie do Siemianowic. Tam równocześnie odkrył swoją pasję, pisząc do licznych gazet śląskich artykuły i reportaże zwłaszcza z zakresu przyrody, geografii i turystyki. W programach nauczania szkolnego kładł olbrzymi nacisk na tzw. „nachylenie regionalne”. To sformułowanie wiązał z potrzebą zachowania zgodności wszelkich poczynań człowieka z tradycją lokalną, ziemią i przyrodą.
\r\n
\r\nZ chwilą wybuchu II wojny światowej na krótko wrócił do Swarzędza, potem wyjechał do Tarnobrzegu. Tam zawarł związek małżeński z p. Janką Rajewską zamieszkałą poprzednio w Swarzędzu. Pobyt w Tarnobrzegu państwa Dytkiewiczów trwał do zakończenia II wojny światowej. Tam też Adam Dytkiewicz kontynuował działalność dziennikarską a ponadto wygłaszał liczne prelekcje w radiostacji polskiego radia w Lublinie.
\r\n
\r\nZ Tarnowa państwo Dytkiewiczowie na krótko przenieśli się na Śląsk, by już w 1952 roku wrócić do Swarzędza- tym razem na stałe. To właśnie w Swarzędzu miały miejsce najważniejsze wydarzenia w działalności p. Adama. Rozpoczął intensywną współpracę z redakcją Ilustrowanego Kuriera Polskiego pisząc artykuły, notatki, wspomnienia, porady itp. w zakresie przyrody, historii, geografii i leśnictwa. Zachowane źródła prasowe podają, że nasz bohater napisał: 562 artykuły, reportaże w zakresie ochrony przyrody, leśnictwa i rolnictwa, recenzje, 104 artykuły w zakresie kultury oraz 56 artykułów dotyczących samego Swarzędza. Natomiast jeden z redaktorów Ilustrowanego Kuriera Polskiego, przy okazji zamieszczonych gratulacji i życzeń dla Pana Adama z okazji 75-rocznicy urodzin w 1983 r., zaznacza że jubilat był autorem ponad 2000 publikacji, w tym około 660 dotyczących przyrody.
\r\n
\r\nDo obszerniejszych tytułów opracowanych przez Adama Dytkiewicza należą: „Swarzędz Mało Znany”, „Środowisko Przyrodnicze Ziemi Swarzędzkiej i Służba Zdrowia”, „Monografia Rzeki Cybiny”, „Chłop w Literaturze Polskiej”, „Historia Regionalna Wielkopolski”, „Tematy Swarzędzkie” oraz „50-lecie Klubu Sportowego „Unia”.
\r\n
\r\nWarto wspomnieć, że już w zaawansowanym wieku w latach 60- tych nasz bohater obronił pracę magisterską na wydziale geografii (studium zaoczne) Uniwersytetu Poznańskiego. Będąc jeszcze studentem pisał skrypty z geografii dla studentów studiów zaocznych.
\r\n
\r\nW roku 1978 rozpoczęło działalność Swarzędzkie Towarzystwo Kulturalne. Inicjatorem powołania Towarzystwa był też Adam Dytkiewicz, kilkakrotny Prezes tego ważnego gremium. Był również kronikarzem Urzędu Miasta i Gminy, a wreszcie inicjatorem przygotowań do obchodów 350-lecia miasta Swarzędza.
\r\nListę osiągnięć pana Adama wypełniło wreszcie zorganizowanie i prowadzenie pierwszej w Swarzędzu świetlicy cechowej. Przedsięwzięcie to zyskało liczne nagrody i wyróżnienia. Pan mgr Adam Dytkiewicz zmarł w roku 1988. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Poznańskiej w Swarzędzu. Mam ogromną satysfakcję, wraz z grupą koleżanek i kolegów - entuzjastów Klubu Swarzędzan, kontynuować i rozwijać bogate treści dorobku p. Adama. Ten przypomniany dorobek mgr Adama Dytkiewicza i jego kontynuacja przez nas - nie mają końca.
\r\n
\r\n
dr Ryszard Karolczak
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
