Radykalne zmniejszanie ilości odpadów wywożonych na komunalne wysypiska jest wymagane przez Unię Europejską. Od lat, w Polsce nie jesteśmy w stanie dopasować się w ramy unijnych zaleceń. Ciągle wyrzucamy zbyt dużo na miejskie śmieciowiska, za mało segregujemy i powtórnie przetwarzamy. Karą za niewywiązywanie się z narzuconych norm, jest 200 tys. euro odszkodowania dziennie. Odpowiedzą polskiego rządu na unijne wymogi mają być zmiany w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawie o odpadach, które de facto powinny wejść w życie z początkiem 2011 r, ciągle jednak znajdują się na etapie uzgodnień międzyresortowych. Zgodnie z ich zapisami, obowiązek regulacji spraw śmieciowych spocznie na gminach.
Opinia Związku Rewizyjnego SM
Zgodnie z zapisami ustaw właścicielem śmieci stanie się gmina, która będzie musiała wprowadzić odpowiednie programy unieszkodliwiania odpadów oraz tzw. podatek śmieciowy.
Projektem nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zainteresował się Związek Rewizyjny Spółdzielni Mieszkaniowych RP, który wydał w tej sprawie swoją opinię. W styczniu br. została ona przesłana na ręce Przewodniczącej Sejmowej Podkomisji ds. nowelizacji tejże ustawy. Nowelizacja ustawy nie była bowiem wcześniej konsultowana ze środowiskiem społecznym właścicieli, zarządców nieruchomości mieszkaniowych, a przedłożony Sejmowi projekt nie uwzględnia należycie uwarunkowań tego środowiska.
Różnorakie środowisko mieszkaniowe
Zasoby mieszkaniowe w Polsce obejmują około 13,3 miliona lokali, z tego około 6 mln stanowią domy jednorodzinne, a 7,3 miliona budynki wielolokalowe zarządzane przez spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, towarzystwa budownictwa społecznego i zakłady pracy. Z tych 7,3 miliona mieszkań, około 4 milionów ma status wyodrębnionej własności, gdzie właściciel mieszkania jest współwłaścicielem części wspólnej nieruchomości.
Danina od każdego
Każdy właściciel domu jednorodzinnego ma wpłacać popdatek/daninę za odbiór odpadów indywidualnie, a w przypadku zalegania z płatnościami gmina będzie uprawniona do stosowania sankcji. Natomiast w przypadku nieruchomości wielolokalowych podmiotem zobowiązanym do wnoszenia daniny ma być zarządca nieruchomości, który będzie obciążony sankcjami za zaleganie z płatnościami, nawet gdy będą spowodowane nieterminowym wnoszeniem opłat przez 4 mln właścicieli.
Podatki inkasowane przez gminę
Zgodnie ze stanowiskiem Związku Rewizyjnego SM, rozwiązaniem najprostszym i spójnym w stosunku do wszystkich obywateli powinno być przejęcie przez gminy obowiązku indywidualnego dla poszczególnych lokali wymiaru opłat za odbieranie odpadów. Taki zindywidualizowany dla poszczególnych lokali system ma już zastosowanie w rozliczeniach z właścicielami mieszkań w budynkach wielolokalowych i domach jednorodzinnych z tytułu podatku od nieruchomości i opłat za użytkowanie wieczyste gruntu.
Ewidencja mieszkańców
Ponadto, opłata za gospodarowanie odpadami ma być uzależniona od liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość. Rząd nie określił jednak trybu ustalania liczby osób zamieszkałych w nieruchomości. Luka ta może stać się przyczyną ogromnych konfliktów pomiędzy gminami a zarządcami nieruchomości oraz osobami mającymi tytuły prawne do poszczególnych lokali. Jedynym udokumentowanym źródłem informacji o mieszkańcach jest bowiem prowadzona przez gminy ewidencja ludności. Przepisy ustawy o ewidencji ludności nakładają na obywateli obowiązek zgłaszania meldunku stałego lub czasowego w danym miejscu. Zarządcy nieruchomości wyłączeni są z czynności związanych z meldowaniem się obywateli, a uzyskiwanie informacji na ten temat od gminy wiąże się z koniecznością uiszczania opłat w wysokości 31 zł od każdego lokalu.
Skoro gmina jest dysponentem ewidencji ludności, to wymiar opłat za gospodarowanie odpadami powinien być uzależniony od liczby osób zameldowanych w danej nieruchomości i dokonywany samodzielnie przez gminę. Natomiast, gdyby opłaty miał pobierać zarządca, a zaleganie z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez zarządców nieruchomości byłoby spowodowane nieterminowymi wpłatami mieszkańców, to kary finansowe nałożone na zarządcę powinny być rozliczane na te osoby.
Duże koszty dla zarządców
Nakładanie na zarządców obowiązku składania deklaracji o wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oznaczałoby:
- albo obowiązek poniesienia przez zarządców (co odbiłoby się na dodatkowych opłatach dla mieszkańców) kosztów uzyskania odpowiednich informacji z gminnych referatów ds. ewidencji ludności – w skali kraju byłoby to 226 mln zł, dla SM w Swarzędzu blisko 200 tys. zł – ponawiane czasowo (opłata za informację dotyczącą liczby osób zameldowanych w jednym lokalu wynosi 31 zł).
- albo konieczność zebrania przez zarządców oświadczeń od użytkowników mieszkań o liczbie osób zamieszkałych, o ile ustawa określi sankcje za odmowę złożenia takiego oświadczenia lub podanie nieprawdziwych informacji. Doświadczenie podpowiada, że grupa osób mogłaby nie być zainteresowana składaniem oświadczeń lub mogłaby zaniżać liczbę osób zamieszkałych. Trudno przewidzieć, czy liczba wynikająca z oświadczeń zgadzałaby się z danymi ewidencyjnymi w gminie.
Na podstawie opinii Związku Rewizyjnego SM RP
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
