Rzadko o niej myślimy. Nie zdajemy sobie sprawy z jej istnienia. Dopiero kiedy w pomieszczeniu zrobi się duszno i parno albo – co gorsza – w mieszkaniu pojawi się pleśń lub grzyb, przypominamy sobie o prawidłowej wentylacji.
Zapewnienie dopływu powietrza zewnętrznego do mieszkania, to podstawowy warunek sprawnej wentylacji. Niegdyś problem nieprawidłowej wentylacji nie występował tak często jak obecnie. Okna i drzwi, które były montowane jeszcze 20 lat temu, nie cechowały się bowiem dużą szczelnością. Wręcz na odwrót – mieszkańcy skarżyli się na przepuszczanie powietrza przez szczeliny w stolarce okiennej i drzwiowej oraz na nadmierne wyziębianie pomieszczeń. Często „zapychali” szczeliny domowymi sposobami – układając na parapetach zrolowane ręczniki lub wciskając w największe szczeliny watę. Sytuacja zmieniła się diametralnie, od kiedy na rynku pojawiły się okna plastikowe. Charakteryzują się one dużą szczelnością i właśnie dlatego stały się bardzo popularne. Szybko się jednak okazało, że likwidując problem wyziębiania mieszkania poprzez brak napływu powietrza zewnętrznego, pojawił się nowy – zaduch, duża wilgotność i w konsekwencji pleśń lub grzyb w mieszkaniu.
Przyczyny wilgoci i zanieczyszczenia
Jeżeli w mieszkaniu czuć zaduch i nadmierną wilgoć, powinniśmy przedsięwziąć kroki, aby te objawy jak najszybciej zniwelować. To właśnie we własnym mieszkaniu chcemy odpocząć, zrelaksować się i zregenerować siły. Dla własnego zdrowia i samopoczucia powinniśmy dbać o dużą ilość tlenu oraz dobre jakościowo powietrze w naszym domu.
Dobra wentylacja pomieszczenia pozwala pozbyć się lotnych związków wydzielanych przez syntetyczne materiały znajdujące się w naszym mieszkaniu (farby, silikon, kleje, plastiki, poliestrowe i poliuretanowe materiały, a także inne sztuczne tworzywa) oraz przez produkty chemiczne codziennego użytku (środki myjące i czyszczące, kosmetyki, środki do farbowania, środki do wybielania, itp.). Powietrze zanieczyszczamy również my sami, wydychając dwutlenek węgla i generując do otoczenia parę wodną, a także wykonując domowe czynności, takie jak gotowanie, pranie, sprzątanie, kąpiel, zmywanie. Każdy z nas, nie zdając sobie z tego sprawy, wydziela około 2-3 litrów wody dziennie, nawet przy niskim stopniu aktywności ruchowej.
Zagrożenia
Gromadzenie się pary wodnej w mieszkaniu i zmniejszona wymiana powietrza mogą powodować bóle głowy oraz chroniczne zmęczenie. Prowadzą również do powstawania pleśni i grzybów, które mają szkodliwy wpływ na nasze zdrowie (infekcje, uczulenia, choroby górnych dróg oddechowych). Brak napowietrzenia z zewnątrz spowodować może tzw. odwrotny ciąg wentylacyjny, czyli zasysanie powietrza z otworu wentylacyjnego do mieszkania, które powoduje obniżenie temperatury wewnątrz pomieszczenia oraz przeciągi w mieszkaniu.
Wentylacja a zdrowie
Przy odpowiedniej wentylacji, poprawia się nasze samopoczucie. Organizm jest dotleniony, czujemy się mniej zmęczeni. Oczyszczone powietrze pomaga alergikom i osobom z problemami oddechowymi. Mamy też pewność, że w mieszkaniu nie pojawi się pleśń lub grzyb, które są dla nas szkodliwe. Zatem, oszczędzajmy ciepło, lecz nie kosztem własnego zdrowia.
Wentylacja a oszczędności
Zamykanie się w szczelnej „puszce” przynosi tylko pozorne korzyści w kosztach eksploatacji mieszkania. Pozorne, ponieważ to właśnie prawidłowa wymiana powietrza w mieszkaniu pozwala na oszczędności podczas ogrzewania. Wilgotne pomieszczenia wymagają znacznie większych nakładów energetycznych na ich dogrzanie. W wilgotnym mieszkaniu zwiększa się również doznanie zimna, które odczuwa jego lokator. Zmniejszenie zużycia ciepła powinno być osiągane dzięki poprawianiu stanu termoizolacyjności ścian zewnętrznych (docieplenie bloku) oraz efektywności instalacji grzewczych - przy jednoczesnym zachowaniu wentylacji, a nie przy jej ograniczaniu. Warto też wiedzieć, że odpowiednio wentylowane mieszkania to dłuższy żywot sprzętów domowych oraz całego bloku (wnikanie wilgoci do ścian budynku powoduje jego stopniową destrukcję, powstaje tzw. „syndrom chorego domu”).
Jakie okna są najlepsze?
Nowoczesne okna są bardzo szczelne. Ich niewłaściwa eksploatacja bywa najczęstszą przyczyną wilgoci w mieszkaniu. Nieprawidłowa wentylacja wewnątrz pomieszczeń powoduje powstanie czegoś w rodzaju hermetycznie zamkniętej puszki. Tworzy się niekorzystny dla nas mikroklimat. Można temu zaradzić. Najbardziej efektywne jest wietrzenie mieszkania. Prawidłową wymianę powietrza zanieczyszczonego na świeże, wspomaga również funkcja rozszczelniania okien, czyli ustawienie okna w odpowiedniej pozycji, aby wąską szczeliną przedostawało się trochę powietrza. Warto z tej funkcji korzystać, jednak większość z nas o niej zapomina lub ją lekceważy. Okna mogą też być wyposażone w nawiewniki powietrza, często z regulowanym stopniem otwarcia ręcznego lub automatycznego (nawiewniki higroskopijne same badają poziom wilgoci i zaczynają funkcjonować, gdy okazuje się on zbyt duży). Nawiewniki, zarówno ręczne i automatyczne, zapewniają dopływ świeżego powietrza, nawet wtedy gdy okna są zamknięte. Stosowanie rozszczelniania i nawiewników pozwala pozbyć się przykrych zapachów, redukuje wilgoć, dostarcza tlenu, zapobiega parowaniu, kondensacji pary wodnej na szybach, roszeniu i w efekcie lodowaceniu szyb zimą.
Kontrole w SM w Swarzędzu
Zgodnie z prawem budowlanym przeglądy instalacji wentylacyjnych, kominowych i gazowych dokonywane są co roku. Wszelkie nieprawidłowości muszą być przez mieszkańców usuwane. W niektórych kontrolowanych mieszkaniach, umiejscowionych na różnych piętrach budynków, występuje pleśń lub grzyb – najczęściej w narożnikach ścian, załamaniach ścian koło okien, pod parapetem lub pod tapetą, w kuchniach oraz w łazienkach. Bardzo często kontrole wykazują około 90% wilgotności w mieszkaniu (jej poziom powinien się wahać pomiędzy 40 a 60%), zwłaszcza w rodzinach, które posiadają małe dzieci.
Najczęstsze przyczyny zakłóceń w prawidłowej wentylacji to nieprawidłowe użytkowanie mieszkań:
- Zasłanianie lub zabudowywanie otworów kratek wentylacyjnych (szafami, sprzętami domowymi lub celowe zaklejanie otworów)
- Samowolne dokonywanie przeróbek kanałów wentylacyjnych.
- Montowanie wyciągów kuchennych do kratek wentylacyjnych (przy wyłączonym wyciągu drożność przewodów wentylacyjnych jest znacznie upośledzona).
- Montowanie wentylatorów łazienkowych do kratek wentylacyjnych (przy wyłączonym wentylatorze drożność przewodów wentylacyjnych jest znacznie upośledzona).
Jak walczyć z wilgocią?
- Zapewnić stały dopływ powietrza poprzez wietrzenie mieszkania.
- Zapewnić stały dopływ powietrza przez korzystanie z funkcji rozszczelniania okien lub nawiewniki.
- Zapewnić stały dopływ powietrza przez nie zasłanianie kratek wentylacyjnych.
- Drzwi łazienkowe powinny posiadać kratkę lub otwory wentylacyjne.
- Jeśli drzwi nie posiadają kratek lub otworów, pomiędzy nimi a podłogą powinna znajdować się duża szczelina.
- W przypadkach zwiększonej wilgotności warto zainwestować w pochłaniacz wilgoci lub osuszacz, który odprowadzi wilgoć w postaci wody.
Efektywne wietrzenie mieszkania
Na czas wietrzenia należy skręcić głowice przy kaloryferach na pozycję „gwiazdka”. Okna otworzyć jak najszerzej i wietrzyć krótko (około 3-5 minut). W ten sposób, ciepłe powietrze, które pozostanie np. w szafach i zakamarkach mieszkania szybko wyrówna temperaturę po zamknięciu okien. Świeże powietrza bardzo szybko się nagrzewa. Jeśli będziemy tylko uchylać okno na dłużej, następować będzie stopniowe wychładzanie pomieszczenia, a kaloryfery umieszczone pod oknem będą w tym czasie maksymalnie grzać. Straty ciepła będą większe. Powinniśmy wietrzyć codziennie, najlepiej po każdym gotowaniu lub praniu.
Pleśń i grzyb
Zarówno pleśń, jak i grzyb nie służą naszemu zdrowiu, przy czym usunięcie grzyba jest nadzwyczaj trudne. Pleśń pokrywa bowiem jedynie powierzchnię i wygląda nieestetycznie (czarne, rdzawe, zielone lub żółte plamy lub kropki). Natomiast grzyb, oprócz nieestetycznego wyglądu, wydziela równie nieprzyjemny zapach i co gorsza, niszczy elementy budowlane budynku (w końcowej fazie rozwoju rozpyla zarodniki, które pokrywają całe powierzchnie ścian oraz mebli).
Jak walczyć z pleśnią i grzybem?
Pleśń – należy zeskrobać i dokładnie umyć miejsce zainfekowane. Warto też spryskać to miejsce środkiem pleśniobójczym lub grzybobójczym.
Grzyb – należy zlikwidować z mieszkania pokryty grzybem mebel lub całkowicie usunąć materiał (tapetę, farbę, tynk) aż do gołego betonu, z metrowym zapasem z każdej strony. Wyszorować i umyć miejsce zarażone oraz spryskać środkiem grzybobójczym. Pozostawienie choć kilku zarodników zapewni nam kolejny wykwit grzyba.