Jesienią Spółdzielnia Mieszkaniowa w Swarzędzu przystąpi do opracowywania zmian w swoim statucie. Jest to konieczne, ponieważ Trybunał Konstytucyjny wydał już dwa wyroki w sprawie znowelizowanej w 2007 r. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Obecnie trwają prace Ministerstwa Infrastruktury nad kolejną nowelizacją ustawy. Po jej wejściu w życie, Spółdzielnia przystąpi do prac nad statutem SM.
Pierwszy wyrok
Przypomnijmy, że pierwszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł 17 grudnia 2008 r. i uznał za niezgodne z Konstytucją prawo do sprzedaży mieszkań lokatorskich za przysłowiową złotówkę oraz nakładanie sankcji karnych na prezesów spółdzielni, którzy nie dokonali przeniesienia własności lokali na spółdzielców.
Drugi wyrok
Kolejny wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł 15 lipca 2009 r. i uznał, że niezgodne z Konstytucją jest również przekształcanie byłych mieszkań zakładowych, które są obecnie własnością spółdzielni, za cenę tylko wkładu budowlanego. Zdaniem sędziów Trybunału doszło do naruszenia istoty prawa własności, a spółdzielnie mieszkaniowe mogą sprzedawać mieszkania zakładowe po cenach rynkowych.
Tym samym, ewentualne roszczenia spółdzielni mieszkaniowych wobec Skarbu Państwa z tytułu niekonstytucyjnego przewłaszczania mieszkań za bezcen, powiększone o dawne mieszkania zakładowe, wzrosły z około 9 mld do 10 mld zł.
Kadencje RN
Trybunał nie dopatrzył się nieprawidłowości w przepisie, który pozwala być członkiem rady tylko dwie trzyletnie kadencje. Zakwestionował natomiast uznanie stażu członka Rady Nadzorczej sprzed wejścia w życie przepisu wprowadzającego zasadę, czyli przed 31 lipca 2007 r. Prawo nie działa wstecz, więc ilość kadencji obliczana będzie od wejścia przepisów w życie.
Zaskarżone opłaty
Trybunał uznał również za niekonstytucyjne zapisy mówiące, że po zaskarżeniu do sądu zmian opłat eksploatacyjnych, spółdzielca może wnosić opłaty za lokal w dotychczasowej wysokości. Dotyczy to zarówno opłat, które są niezależne od spółdzielni mieszkaniowej, jak i tych, które od niej zależą. Wobec tego obowiązek pokrycia różnicy w wysokości opłat spada na pozostałych spółdzielców. Takie przepisy, w ocenie TK, w sposób ewidentny szkodzą mieszkańcom, którzy w tym czasie muszą ponosić koszty utrzymania mieszkania zaskarżającego. Naruszają też przepis zasady równości w zakresie ochrony praw majątkowych wszystkich spółdzielców.
Jedna osoba
Ustawodawca złamał też, zdaniem TK, konstytucyjną zasadę równości w przepisie pozwalającym, by spółdzielca, który wystąpił o wykup mieszkania spółdzielczego, mógł jednocześnie złożyć wniosek, by spółdzielnia przekształciła użytkowanie wieczyste gruntu pod blokiem we własność. Nawet wtedy, gdyby inni spółdzielcy byli temu przeciwni, spółdzielnia miała obowiązek taki pojedynczy wniosek realizować. Tym samym wola wszystkich członków spółdzielni, która mogłaby być wyrażona w uchwale Walnego Zgromadzenia, zastąpiona została wolą jednego z jej członków. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, takie nierówne potraktowanie podmiotów podobnych, a więc poszczególnych członków spółdzielni mieszkaniowej, nie znajduje uzasadnienia.
Umorzenia spłat
Konstytucję narusza też przepis, umarzający należności spółdzielcom, którzy przekształcili mieszkanie w pełną własność pomiędzy 23 kwietnia 2001 r. a 31 lipca 2007 r. i nie spłacili całości zobowiązań z tego tytułu. Przepis ten oznaczał ingerencję ustawodawcy w prawo nabyte przez spółdzielnię mieszkaniową, a polegające na roszczeniu spłaty należności określonej w umowie zawartej z członkiem spółdzielni.
Nieruchomości
Za zgodne z konstytucją Trybunał uznał przepisy, które nakazują spółdzielniom mieszkaniowym odrębnie dla każdej nieruchomości prowadzić ewidencję i rozliczenie przychodów oraz kosztów.
Strony internetowe
Trybunał rozpatrywał też przepis, który nałożył na spółdzielnie obowiązek prowadzenia stron internetowych i uznał, że nie narusza on Konstytucji.
Walne Zgromadzenie
Za zgodne z konstytucją Trybunał uznał też zastąpienie Zebrań Przedstawicieli Członków w spółdzielniach mieszkaniowych Walnymi Zgromadzeniami, które w dużych spółdzielniach (powyżej 500 członków) mogą odbywać się w częściach.
Najbliższa przyszłość
Obecnie Rada Ministrów pracuje nad kolejnym projektem nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Być może jesienią projekt ten trafi do Sejmu. Kiedy nowelizacja wejdzie w życie, Spółdzielnia Mieszkaniowa przystąpi do opracowywania statutu. Podejmie też decyzję o tym, w ilu częściach odbywać się będzie Walne Zgromadzenie, które te zmiany w statucie będzie zatwierdzać.